XCOM: Enemy Unknown review

Ontwikkelaar Firaxis heeft met de ontwikkeling van XCOM: Enemy Unknown misschien wel één van de lastigste taken van dit jaar op zich genomen. Aan de ene kant dienen ze de fans van het origineel tevreden te houden en dus is het zaak om geen al te drastische wijzigingen te maken. Aan de andere kant zijn daar de nieuwkomers, die veelal niet warm worden van turn-based gameplay uit 1994. Zaak was dus om de juiste balans te vinden en iedereen tevreden te stellen, maar dat is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Is het Firaxis toch gelukt het schijnbaar onmogelijke te doen?

Rest in peace
Nadat allerhande buitenaards gespuis op onze aardkloot landt, breekt er totale chaos uit in de wereld. Wanneer de aliens vervolgens van deze chaos gebruikmaken door te proberen de macht over te nemen, richten enkele grote landen gezamenlijk de XCOM op. Deze militaire organisatie is belast met een duidelijke, doch uitdagende taak: roei al het buitenlands gespuis uit en herstel de rust op de wereld.

Jij kruipt als speler in de huid van de commandant en het is jouw taak om manschappen aan te sturen. Dit gebeurt volgens het aloude principe van turn-based gameplay: jij beziet je soldaten van bovenaf en je kunt ze om beurten commando's geven. In het begin kun je slechts uit een paar taken kiezen (loop naar de door mij aangewezen plaats, neem deze vijand onder vuur, etcetera), maar al snel speel je nieuwe commando's vrij en voordat je het weet lopen jouw manschappen, bepakt en bezakt met zwaar explosief wapentuig en futuristische gadgets, het strijdveld op.


Door je soldaten frequent te gebruiken in de strijd, worden ze vaardiger en stijgen ze in level. Het loont dus om constant dezelfde strijders in je team op te nemen, want een sterke, goed getrainde soldaat kan een beslissend voordeel opleveren in de strijd. Op deze manier bouw je een band op met je manschappen en het is dan ook des te vervelender wanneer ze omkomen in de strijd. Eens een krijger het leven legt, is hij namelijk voor altijd dood. Wanneer je vervolgens weer terugkeert naar het hoofdkantoor, kun je in de Memorial-ruimte - onder begeleiding van hartverscheurende doedelzakmuziek - bekijken welke soldaten onder jouw leiding in het harnas stierven. Snik...

Keuzes, keuzes en nog eens keuzes
Dit hoofdkantoor brengt een zeer interessant real-time strategy-component genaamd Geoscape met zich mee. Vanuit deze basis is het mogelijk om het reilen en zeilen van het XCOM-initiatief op mondiaal niveau in de gaten te houden. Centraal in deze modus staat het maken van keuzes. Er zullen momenten zijn dat verschillende landen om jouw hulp vragen, maar je hebt nooit genoeg middelen tot je beschikking om ze allemaal te helpen. Welk land schiet je dan te hulp? Hou er hierbij wel rekening mee dat wanneer er te veel paniek ontstaat in een land, het zal besluiten uit XCOM te stappen. En het is onverbiddelijk "Game Over" wanneer te veel landen de organisatie verlaten.

Ook op financieel gebied speelt keuzes maken een grote rol. Geld komt in XCOM immers niet zomaar uit de lucht vallen; je zult er hard voor moeten werken en wanneer je die zuurverdiende dollars eenmaal in je bezit hebt, kun je ze maar één keer uitgeven. Stop je het geld in research, om zo nieuwe informatie te ontdekken over aliens (wat weer van pas kan komen op het slagveld)? Of draag je het onderzoekscentrum op hun schaarse tijd te besteden aan de ontwikkeling van nieuwe wapens en gadgets? Aan de andere kant moet je er ook voor zorgen dat XCOM goed blijft functioneren, want anders kan het spel zoals gezegd zomaar afgelopen zijn. En dus moeten er nieuwe laboratoria, elektriciteitsgeneratoren, vliegtuigen en satellieten worden gebouwd. Het is een kwestie van een juiste balans vinden tussen de ontwikkeling van wapens en het uitbreiden van XCOM en dat maakt de Geoscape-modus heerlijk strategisch.


Gebrek aan verhaal
XCOM: Enemy Unknown moet het echt hebben van dit strategische element, want voor het verhaal zul je dit spel niet blijven spelen. Ik begrijp dat sterke gameplay in een RTS vele malen belangrijker is, maar door het gebrek aan een interessant verhaal, op "de aliens zijn geland op de aarde, versla ze allemaal" na, begon de game na enkele uren een beetje doelloos te voelen. Natuurlijk, je zult blijven spelen om XCOM uit te bouwen en uiteindelijk alle aliens te verslaan, maar een iets diepgaander verhaallijn had het spel een stuk interessanter kunnen maken. Een jammerlijke bijkomstigheid is dat ook de graphics enigszins tegenvallen: textures ogen flets, personages - ongewenst - cartoonesk en de omgevingen zijn wel erg vierkant.

Naast een uitgebreide singleplayer beschikt XCOM: Enemy Unknown ook over een multiplayer-modus. Helaas was deze op het moment van schrijven nog niet beschikbaar, dus kan ik hier nog geen oordeel over vellen. Wel ziet deze spelstand er veelbelovend uit. Zaak is om je eigen team van mensen en aliens samen te stellen, waarna je met deze groep vervolgens in 1 vs. 1-battles de overwinning dient te behalen. Perks en een uitgebreid levelsysteem moeten ervoor gaan zorgen dat deze multiplayer langer dan een paar uur weet te boeien.

Conclusie
Na een uitgebreide speelsessie kan ik de vraag uit de inleiding met een volmondige "ja" beantwoorden. XCOM: Enemy Unknown blijft trouw aan het origineel en neemt de sterkste elementen daaruit over, maar tegelijkertijd is deze RTS zo modern dat de gameplay anno 2012 allesbehalve verouderd voelt. Het aansturen van troepen gaat ongekend vloeiend en is verrassend vermakelijk, maar het is de toevoeging van Geoscape die XCOM pas echt een volwaardig totaalpakket maakt. Een dikke hulde voor Firaxis!